Nederland · Fiscaal nieuws

Excessief lenen bij de eigen bv: grens van € 500.000 gaat mogelijk naar € 100.000

TGS Innovised — De Voorwaarts

Bijgewerkt: 30 september 2026

Veel directeur-grootaandeelhouders (dga's) lenen geld van hun eigen bv: via een rekening-courant, voor een woning of voor een privé-investering. Sinds 2023 geldt daarvoor de Wet excessief lenen. Hebben u en uw fiscale partner op 31 december samen meer dan € 500.000 schuld aan uw eigen bv('s)? Dan betaalt u over het meerdere box 2-belasting, alsof u dividend hebt ontvangen. En die grens gaat mogelijk flink omlaag: het kabinet wil hem vanaf 2027 in vijf stappen verlagen naar € 100.000. In dit artikel leest u hoe excessief lenen werkt, wat het kabinet van plan is en wat u vóór de jaarwisseling kunt doen.

Waarom is de Wet excessief lenen ingevoerd?

Geld lenen bij de eigen bv was lange tijd een manier om over winst te beschikken zonder dividendbelasting te betalen. De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (artikel 4.14a Wet IB 2001) maakt daar voor grote schulden een einde aan. De wet geldt sinds 1 januari 2023. In 2023 lag de grens nog op € 700.000; vanaf 2024 is die € 500.000.

Kabinetsvoorstel: grens excessief lenen naar € 100.000

Eind september 2026 heeft het kabinet, na overleg met oppositiepartijen over de begroting, nieuwe plannen bekendgemaakt. Daarin staat een stapsgewijze verlaging van de grens met € 80.000 per jaar:

Tegelijk wil het kabinet het hoge box 2-tarief tijdelijk verlagen van 31% naar 29,2%, voor de jaren 2027 tot en met 2030. Het doel is dga's te stimuleren om winst uit te keren in plaats van te lenen. Deze plannen komen bovenop het Belastingplan 2027 dat op Prinsjesdag is gepresenteerd.

Hoe groot is de kans dat dit plan wet wordt?

Het kabinet heeft geen meerderheid in de Eerste Kamer en voert overleg met oppositiepartijen. De verlaging van de grens naar € 100.000 is onderdeel van die gesprekken. Het is dus nog een voorstel; de Tweede en Eerste Kamer moeten er nog mee instemmen.

Hoe werkt de Wet excessief lenen?

• Peildatum: De stand op 31 december van elk jaar.
• Grens: € 500.000 (volgens het kabinetsvoorstel vanaf 2027 lager, zie hierboven), voor u en uw fiscale partner samen. Schulden aan meerdere bv's waarin u een aanmerkelijk belang hebt, worden bij elkaar opgeteld.
• Gevolg: Het bedrag boven de grens wordt belast als fictief regulier voordeel in box 2. In 2026 is dat 24,5% over de eerste € 68.843 (per partner) en 31% daarboven. Voor 2027 stijgt de schijfgrens naar € 69.607. Het hoge tarief gaat volgens het kabinetsvoorstel in 2027 tot en met 2030 omlaag naar 29,2%.
• De lening blijft bestaan: U moet de schuld nog steeds terugbetalen en de bv blijft een zakelijke rente in rekening brengen.

Welke schulden aan de bv tellen mee?

In beginsel tellen alle schulden aan de bv mee, direct of indirect. Denk aan:

• De rekening-courant van de dga;
• Leningen aan u of uw partner;
• Schulden van verbonden personen, zoals kinderen, ouders en schoonouders;
• Een banklening waarvoor de bv borg staat, als u die lening zonder die borgstelling niet had kunnen krijgen.

Uitzondering: de eigenwoningschuld

Niet mee telt de eigenwoningschuld, mits:

• De schuld voldoet aan de voorwaarden voor renteaftrek in de inkomstenbelasting; en
• De bv een recht van hypotheek op de woning heeft.

Voor eigenwoningschulden die al bestonden op 31 december 2022 geldt overgangsrecht: daarvoor is geen hypotheekrecht nodig. Meer informatie vindt u op de pagina Excessief lenen van bv beperkt van de Belastingdienst.

Rekenvoorbeeld excessief lenen (fictieve cijfers)

Valt het volledige voordeel bij één partner en is er geen ander box 2-inkomen, dan is de belasting ongeveer € 26.500 (24,5% over € 68.843 en 31% over de rest). Door het voordeel over beide partners te verdelen, kan dat lager uitvallen.

En als het kabinetsvoorstel doorgaat? Stel dat dezelfde schuld van € 600.000 onveranderd blijft staan. Dan ligt die in 2031 € 500.000 boven de nieuwe grens van € 100.000. Hoe de verlaging precies samenwerkt met bedragen die al eerder belast zijn, moet nog blijken uit de wettekst.

Wat gebeurt er in latere jaren?

• Geen dubbele heffing: Het belaste bedrag verhoogt uw persoonlijke grens. Blijft de schuld in 2027 op € 600.000, dan volgt geen nieuwe heffing.
• Aflossen levert geen teruggave op: Lost u later af, dan daalt uw grens weer met het afgeloste bedrag (niet onder € 500.000). De betaalde belasting krijgt u niet terug.
• Wel een hogere verkrijgingsprijs: Het belaste bedrag verhoogt de verkrijgingsprijs van uw aandelen. Bij een latere verkoop of overdracht betaalt u daardoor minder box 2-belasting.
• Nieuw per 2027 (voorstel): Erft u een aanmerkelijk belang, dan geldt er een faciliteit voor uitkeringen binnen 24 maanden na overlijden. Die gaat volgens het Belastingplan 2027 niet gelden voor fictieve voordelen uit excessief lenen. Zo wordt een dubbele heffing voorkomen.

Wat kunt u als dga vóór 31 december doen?

1. Breng uw positie in kaart. Tel alle schulden bij elkaar op: van uzelf, uw partner en verbonden personen, bij al uw bv's. Vergeet de rekening-courant niet; die groeit vaak ongemerkt.
2. Controleer uw eigenwoningschuld. Heeft de bv een hypotheekrecht? Zo niet, en valt de schuld niet onder het overgangsrecht, dan kunt u overwegen alsnog een hypotheekrecht te vestigen.
3. Los af of herfinancier. Bijvoorbeeld met een bonus of salaris, een dividenduitkering (dan betaalt u ook box 2-belasting, maar zonder dat de schuld blijft staan), of een lening bij een bank.
4. Vergelijk dividend met de fictieve heffing. Soms is het gunstiger om bewust dividend uit te keren en daarmee af te lossen, bijvoorbeeld om de lage schijf van beide partners te benutten. Gaat het tijdelijk lagere tarief van 29,2% door, dan kan het ook interessant zijn om een grote uitkering uit te stellen tot 2027.
5. Maak een meerjarenplan. Zit uw schuld tussen € 100.000 en € 500.000? Dan valt u nu buiten de heffing, maar als het voorstel doorgaat mogelijk niet meer. Een aflosschema dat meeloopt met de dalende grens voorkomt verrassingen.
6. Pas op met schijnconstructies. Vlak voor 31 december aflossen en in januari opnieuw lenen kan door de Belastingdienst worden aangepakt, bijvoorbeeld via fraus legis.
7. Houd de leningen zakelijk. Leg een schriftelijke overeenkomst vast met een zakelijke rente, een aflossingsschema en zekerheden. Dat blijft ook onder de grens van belang.

Onze tip

Kijk niet pas in december naar uw rekening-courant. En wacht niet tot de verlaging van de grens wet is: als het voorstel doorgaat, krijgen veel meer dga's met de regeling te maken. Een tussentijdse check in het najaar geeft ruimte om rustig te kiezen tussen aflossen, herfinancieren of dividend uitkeren. Stem de keuze bovendien af met de jaarrekening van de bv: de accountant beoordeelt ook de inbaarheid van vorderingen op de dga.

Veelgestelde vragen over excessief lenen

---

Advies over excessief lenen?

Wilt u weten wat de gevolgen van excessief lenen voor u zijn? Neem contact op met onze fiscalisten. Wij rekenen graag voor u uit wat de meest gunstige route is, van aflossen tot dividendplanning. Bekijk ook onze dienstverlening voor ondernemers.